De verborgen gedragstechnieken in Rutte’s torentjestoespraak.

Bijna 8,5 miljoen mensen keken vorige week live naar Rutte’s toespraak vanuit het torentje. Hierin vertelde hij over de nieuwe ingrijpende coronamaatregelen: de lockdown.

Heel zeldzaam, zo’n toespraak vanuit het torentje. Dit was namelijk pas de derde torentjestoespraak ooit. Daarom wordt over alles nagedacht; de locatie, de details in de achtergrond en natuurlijk de woordkeuze.

Als gedragsexperts keken wij natuurlijk ook even mee. We zagen meerdere gedragstechnieken terugkomen in zijn speech, zoals hier bijvoorbeeld:

“Maar wat ik ook zie is dat het overgrote deel van de Nederlanders zich heel goed realiseert dat we onszelf en elkaar moeten beschermen door ons gedrag aan te passen. Ik zie ongelooflijk veel mensen die er het beste van proberen te maken. Mensen die de moed erin houden en die andere mensen helpen de moed niet te verliezen.”
Hij vertelt ons wat de meerderheid doet, in plaats van te benoemen wat er nog niet goed gaat en dat uit te vergroten. Hiermee zet hij een duidelijke sociale norm: elkaar beschermen door ons gedrag aan te passen. Hiermee hoopt hij dit gedrag te stimuleren bij de groep mensen die iets minder gewillig hun gedrag aanpast.

Ook erkent Rutte meermaals dat het een moeilijke tijd is en erkent hij hiermee de weerstand die er is, zo zegt hij bijvoorbeeld: “Want we realiseren ons als kabinet heel goed hoe heftig en ingrijpend het besluit is dat we vandaag nemen. Zeker zo vlak voor Kerst.” Door het erkennen van weerstand hoopt hij dat wij als luisteraars ons begrepen voelen en hierdoor sterker geneigd zijn om open te staan wat er volgt in de speech.

 

Als derde deze quote: “Dat we er doorheen komen, staat voor mij vast. Vanwege het vaccin dat eraan komt, maar meer nog vanwege de veerkracht die we met elkaar hebben laten zien.”

Misschien iets minder duidelijk, maar hier maakt Rutte gebruik van de techniek ‘Altercasting’. Bij altercasting word je als luisteraar in een rol geplaatst die automatisch het gedrag activeert dat de zender wilt stimuleren. Je kunt kinderen bijvoorbeeld vertellen dat ze beter moeten opruimen, of je kunt ze vertellen dat ze de meest opgeruimde kinderen zijn die je ooit hebt gezien. Welke denk je dat efficiënter is? Precies, die tweede dus.
Rutte noemt ons veerkrachtig, en hierdoor plaatst hij ons dus als het ware in een sociale rol. Als iemand ons ziet als veerkrachtig, zijn we vervolgens sterker geneigd om ons ook naar die sociale rol te gaan gedragen en veerkrachtig te blijven.

Heb jij nog andere gedragstechnieken terug horen komen in de speech?

Geschreven door Britt van den Heuvel, gedragsexpert bij Duwtje

× Neem contact met ons op