De ongemakkelijke waarheid over (misschien wel jouw) brandveiligheid

Veel gevaren in ons leven kunnen we niet beïnvloeden. Als een storm zoals Ciara voorbij trekt, kunnen we niet veel meer doen dan veilig binnen blijven zitten. Maar als er één thema is waar we onze veiligheid wél zelf in de hand hebben, dan is dat wel onze brandveiligheid. Toch ontstaan de meeste woningbranden door menselijk handelen. Waarom brengen we onszelf bewust of onbewust in gevaar?

Hoewel 70% van de Nederlanders aangeeft minstens 1 werkende rookmelder in huis te hebben, blijkt dat bij driekwart van de woningbranden geen (werkende) rookmelder aanwezig was. En schrik niet, maar bij woningbranden met een fatale afloop bleek, voor zover dit onderzocht kon worden, er slechts in 20% van de gevallen een werkende rookmelder te zijn. Dat wij mensen liever lui dan moe zijn wisten we al langer. Iets weerhoudt ons ervan om onszelf te beschermen.

Wist je dat…

 

…uit onderzoek blijkt dat de interesse in een gratis rookmelder die ook nog eens voor je opgehangen wordt drie keer zo groot is, dan wanneer je een gratis rookmelder mag ophalen die je wél zelf moet ophangen? Gemak dient de mens!

Dat ‘iets’ is allereerst onze neiging om de kans te onderschatten dat ons iets slechts zal overkomen. We denken dat de kans op een vervelende gebeurtenis bij een ander altijd groter is. Een oplader die in de fik vliegt? Dat gebeurt bij onverantwoorde jongeren. Niet bij mij. Anderen zijn in onze beleving altijd veel onveiliger bezig. Deze positiviteit over onszelf noemen we de optimism bias. Ontzettend fijn dat we zo positief in het leven staan, maar het zorgt er ook voor dat we soms, rationeel gezien, wat onhandige keuzes maken.

Naast dat optimisme vinden we het ook lastig om risico’s goed in te schatten. Wij mensen zijn héél goed in het creëren van onze eigen bewijskracht: “Het gaat al jaren goed op deze manier, dus zo groot is het gevaar heus niet”. Misschien heb je je telefoon al 1000 keer ’s nachts op hebt geladen, voordat het een keer mis gaat. Maar zou jij het jezelf vergeven?

 

 

 

Wist je dat…

 

…uit onderzoek blijkt dat de interesse in een gratis rookmelder die ook nog eens voor je opgehangen wordt drie keer zo groot is, dan wanneer je een gratis rookmelder mag ophalen die je wél zelf moet ophangen? Gemak dient de mens!

Wist je dat…

 

…je zintuigen tijdens het slapen uitstaan? Rook ruik je dan niet, dus zonder rookmelder zou je een brand nooit opmerken.

De meeste woningbranden ontstaan dus door dit soort verkeerde inschattingen van onszelf. We denken dat het prima kan om tijdens het koken ook éven de was op te hangen. Stiekem vinden we €10 voor een rookmelder best duur, en als je er dan eenmaal één hebt dan ligt hij eerst een paar weken op tafel voordat hij ook daadwerkelijk hangt (dit herken jij ook, toch? ;). Ben je dan eindelijk gemotiveerd om bijvoorbeeld je telefoon ’s nachts niet meer op te laden, dan is er nog je partner/huisgenoot/collega die je voor gek verklaart. Dan begin je dus weer van voren af aan!

In opdracht van de Veiligheidsregio’s Noord- en Oost-Gelderland en Brabant-Zuidoost ontwikkelden we een gedragsstrategie om in hun communicatie en acties meer rekening te houden met onze irrationele keuzes. Op welke gedragsfactoren moet je je nou richten als het gaat om brandveiligheid? Wat dit Duwtje traject in ieder geval opgeleverd heeft zijn 2 brandblussers in ons pand en stekkerdozen die je kunt uitschakelen… nu onze collega’s nog een Duwtje geven dat ze dit ook daadwerkelijk doen wanneer ze naar huis gaan ;).

TOOLKIT 

Download hier de Toolkit ‘Gedragsverandering voor Brandveilig Leven’. Ontwikkeld door Duwtje in opdracht van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en Noord- en Oost Gelderland.

ZELF AAN DE SLAG? 

Komend voorjaar organiseren we een driedaagse masterclass Gedragsverandering en Brandveiligheid. Wil je hierover meer weten? Klik dan snel op deze link.

Auteur: Aranka Sinnema, Gedragsonderzoeker