TU Delft Library

Hoe motiveren we studenten niet langer onnodig plekken bezet te houden?

MIJN PLEK

De TU Delft wil met het motto Educate, Innovate & Create benadrukken dat de bibliotheek meer is dan een ruimte met boeken. Aan de populariteit van de Library te zien, is dat aardig gelukt. Maar liefst 97% van de plekken is op een willekeurig tijdstip in de bieb bezet en studiegroepen, verenigingen en huisgenoten trekken elke ochtend massaal naar de bieb om een plekje te bemachtigen. 

De library gaat 08:00 open en om 07:30 verzamelen de eerste studenten zich al voor de deur. Een paar minuten nadat de deuren open zijn gegaan, zijn bijna alle plekken bezet. Ook op een zondagochtend. Vooral tijdens tentamenperiodes is het lastig een plekje te scoren en als je eenmaal een plek hebt, sta je deze natuurlijk niet zomaar af. Heb je een tentamen of ga je uitgebreid lunchen? Wat schriften over het bureau verspreidt, voorkomt dat jouw plek door iemand anders in beslag wordt genomen. Het resultaat? Veel onnodig bezette plekken en gefrustreerde studenten.

Er ligt dus een duidelijke vraag: hoe kunnen we studenten motiveren hun plek niet onnodig lang bezet te houden zonder daarbij gebruik te maken van regels? 

 

GEDRAGSMODEL

Met behulp van het gedragsmodel bekijken we welke factoren van invloed zijn op het gewenste gedrag: studenten houden niet langer hun plek onnodig bezet wanneer ze de bibliotheek verlaten. De gedragsreis dwingt je om in de schoenen te gaan staan van de doelgroep.

MOGELIJKHEDEN

Kent men de regels?

De TU Delft legt zo min mogelijk regels op, ook wat betreft computer bezet houden zijn er nu geen regels.

Is het makkelijk voor de doelgroep?

Inschatten of je langer dan een half uur weg bent en je spullen meenemen, is makkelijk voor de doelgroep.

Werpt de omgeving hindernissen op?

Studenten studeren het liefst op de campus en specifiek in de bibliotheek. Er is nu te weinig plek, waardoor het bezet houden van computers nodig is om er zeker van te zijn dat je de hele dag een plekje hebt.

NORMEN

Wat is de sociale norm?

Velen studeren in de bibliotheek. Studenten gaan vaak samen studeren en wanneer ze een plekje hebben bemachtigd is het de gewoonte die de hele dag voor zichzelf te reserveren, ook als ze een uur gaan lunchen. Als studenten een plek vrij zien komen, reserveren ze die snel voor studiegenoten.

Welke rolmodellen zijn er?

Op het moment zijn er geen rolmoddelen die het gewenste gedrag vertonen. Wel wordt belangrijk gevonden wat leden van dezelfde vereniging doen en mogelijk dat ouderejaars meer een voorbeeldrol hebben.

MOTIVATIE

Beloond of bestraft na doelgedrag?

Als je tijdens bijvoorbeeld de lunch je plekje vrijgeeft, heb je daarna zelf geen plek meer. Studenten worden momenteel voor het gewenste gedrag dus gestraft.

Kan men zich vinden in het hoofddoel?

Studenten voelen zich schuldig als ze onnodig lang hun plek bezet houden terwijl ze er niet zijn. Ze snappen het hoofddoel, maar omdat ze momenteel bestraft worden als ze hun plekje afstaan zien ze geen andere optie.

Voelt het doelgedrag rechtvaardig?

Omdat niemand anders het doet en er geen negatieve gevolgen zijn voor het onnodig bezet houden van je plek, voelt het momenteel niet rechtvaardig als jij wel netjes je plek vrijmaakt.

WEERSTAND

Voelt men zich gepusht?

De TU Delft creëert een open sfeer zonder regels, men voelt zich zeker niet gepusht. Wel ervaren ze een gebrek aan keuzevrijheid: als ze de plek vrijmaken zijn ze de plek kwijt.

Is men onzeker?

Onzekerheid of angst spelen geen rol bij het wel of niet uitvoeren van doelgedrag.

Is er sprake van gewoontegedrag?

Er is duidelijk sprake van gewoontegedrag. De tentamenperiode wordt zelfs de UB periode genoemd. Iedere dag gaan de studenten ’s ochtends vroeg naar de bibliotheek om daar de hele dag tot nacht te studeren, ook in de weekende en op feestdagen.

Vertrouwt men de motieven van de organisatie?

Studenten vinden de TU Delft een integere organisatie en vertrouwen erop dat men het beste met ze voor heeft. Wel zijn ze (nog) van mening dat alleen extra plekken de oplossing zijn en niet een gedragsverandering.

Concluderend zien we dat het probleem veroorzaakt wordt door een combinatie van een maximale bezetting en een sterke sociale norm om hele dagen en nachten in de bibliotheek te studeren. De studentenraad is momenteel bezig met het uitbreiden van beschikbare plekken in het weekend, maar dit zal niet voldoende zijn zolang het gedrag hetzelfde blijft. Aan Duwtje de uitdaging om de cirkel van de noodzaak om een plek bezet te houden te doorbreken. Daarbij zien we met name kansen tijdens het wachten totdat de bibliotheek open gaat en wanneer studenten bezig zijn hun tafel bezet te laten als ze ‘even’ weggaan.

Stap 2 | Wetenschappelijke verdieping

 

VERDIEPING VAN DE SITUATIE

De bibliotheek van TU Delft is nadrukkelijk niet alleen gericht op studeren, maar ook om te ontmoeten, samen creatief aan de slag te gaan en te ontspannen (in sommige hoeken zie je letterlijk studenten slapen). Dat deze aanpak heeft gewerkt, is duidelijk te merken: bijna iedereen die in Delft studeert doet dat in de bibliotheek. Hierdoor is er een chronisch tekort aan plekken. Hoewel er  in de praktijk twee keer zoveel plekken beschikbaar zijn als iedereen alleen de plek bezet zou houden bij gebruik. De library is namelijk 100% bezet, terwijl maar 50% van de keren er ook daadwerkelijk iemand zit te werken op die plek. Hoe dit gedrag te doorbreken?

Een sterke sociale norm

Studeren wordt belangrijk gevonden, ook bij de studenten- vereniging (naar schatting is van de studenten die in de library werken 80% lid van een verenigingen). Tijdens de laatste drie weken van een semester (die in totaal uit 10 weken bestaat) zijn de studenten volledig gefocust op studeren. Er zijn geen borrels, ouders worden niet bezocht en je bent van vroeg tot laat aan het studeren. Deze periode heet ook wel de ‘UB periode’. Je zorgt dus dat je er met z’n allen vroeg bent, zodat je een plek kunt bemachtigen voor de groep. Als je van plan bent om te vertrekken meld je dat eerst in app groepen, zodat anderen eventueel jouw plek kunnen overnemen. “Je gaat niet zomaar weg, dat is zonde!” Het is dus de norm om een plek bezet te houden voor je vrienden. Tegelijk is het niet de norm om een plek van iemand anders te in te te nemen, ook al is diegene lang weg.

Deze sterke sociale norm is de grootste uitdaging in dit traject. We volgen namelijk het voorbeeld van anderen, zeker als deze anderen op ons lijken. Bij de TU Delft zitten voornamelijk studenten te werken, dus die zullen sneller elkaars gedrag volgen. Nog sterker werkt het als je vrienden bepaalt gedrag vertonen. De studenten gaven ook aan dat ook nieuwe studenten binnen no-time doorhebben ‘hoe het hier werkt’.

Dit fenomeen zien we ook in andere situaties zoals het bemachtigen van een plek op de vrijmarkt of een ligbedje bij het zwembad. Uit onderzoek van ZOOVER blijkt ‘handdoekje leggen’ de grootste ergernis van toeristen, maar liefst 73% ergert zich hieraan. Tegelijkertijd geeft 16% toe zich genoodzaakt te voelen hieraan mee te doen om toch zelf ook een plekje te hebben. Dit percentage is bij de studenten in de bibliotheek vermoedelijk nog groter.

Vicieuze cirkel

“Wie het eerst komt, het eerst maalt” is hier duidelijk aan de orde. Studenten staan zeker een kwartier voordat de bibliotheek om 8.00 open gaat in de rij. Je moet er wat voor over hebben om een plek te bemachtigen. Vervolgens zorg je dat je zo snel mogelijk naar je favoriete plek rent. Om te zorgen dat je de plek vervolgens voor jezelf reserveert stal je je spullen uit. Een van de studenten vertelde zelfs dat ze extra overbodige schriften meeneemt, zodat ze die op tafel kan laten liggen.

Als je bang bent om geen plek te hebben, is het waarschijnlijk dat je je plek nog sterker verdedigt als je er eenmaal één hebt. Vervolgens heeft iemand anders weer geen plek waardoor die ook een sterk verdedigingsmechanisme krijgt. Toen we de studenten vroegen wat zij ervan zouden vinden als een ander op de plek ging zitten als ze weg zijn, zeiden ze “Dan zeg ik: mag ik weer op míjn plek zitten?” Ze voelen ergens dat het niet oké is om een plek bezet te houden, maar ervaren het als nood breekt wet en praten het goed met de gedachte dat anderen erger zijn (“ik ben na 2 uur terug, sommigen blijven de hele ochtend weg“). Uit onderzoek blijkt dat we nog langer een plek bezet houden als we zien dat een ander staat te wachten. Zo maken automobilisten de plek langzamer vrij als er al een andere auto klaar staat om de plek in te nemen “Ik laat me lekker niet opjagen

Deze cirkel is lastig te doorbreken. Wanneer slechts een paar studenten het goede gedrag vertonen, zal er niks veranderen. En de paar die het voortouw nemen, worden al snel gestraft voor hun goede gedrag doordat ze zelf geen plek meer kunnen krijgen. We zullen dus een rechtvaardige manier moeten vinden waardoor iedereen tegelijkertijd de cirkel doorbreekt.

Naast sociale bewijskracht en een vicieuze cirkel, speelt ook cognitieve dissonantie een rol. Cognitieve dissonantie is een spanning tussen twee tegenstrijdige overtuigingen, in dit geval sociaal willen zijn maar ondertussen wel onnodig lang een plek bezet houden. De studenten die we spraken, gaven aan zich lichtelijk te schamen wanneer ze een plek meer dan een uur bezet houden, maar het goed te praten door aan te halen dat iedereen het doet. “Het is niet anders“. Dit goedpraten noemen we ook wel ‘cognitieve dissonantie reductie’.

Het is verstandig rekening te houden met het feit dat men onbewust het eigen gedrag goed praat. Helaas is er weinig bekend over het verminderen van  de cognitieve dissonantie reductie. Wel is bekend dat het verergert kan worden wanneer men gevraagd wordt om hun gedrag te verklaren. Vragen stellen zoals “waarom hou jij een plek bezet?” werken dus eerder in ons voordeel dan nadeel.

STAP 3 | EFFECTIEVE DUWTJES

We hebben nu een beeld aan welke knoppen we moeten draaien om het gewenste gedrag te bereiken. We duiken nu verder de wetenschappelijke literatuur in en verzamelen voorbeelden uit de praktijk om vergelijkbaar gedrag te beïnvloeden. Op basis hiervan ontwikkelen we een plan van aanpak en concepten voor duwtjes in de praktijk.

1. Speel in op schaamte gevoel

Als je hard voor je plek gevochten hebt, sta je deze niet zomaar af. Een paar uur weg voor een college of tentamen is geen reden om je spullen te pakken en de plek in de bibliotheek vrij te maken. Toch is er wel een lichtelijk ongemakkelijk gevoel; studenten weten dat ze er anderen mee benadelen. De eerste stap van de interventie bestaat uit het inspelen op dit schaamtegevoel met behulp van een campagne waar de link wordt gelegd met asociale toeristen.

Campagne:

  • Een aantal studenten in zomerse kleding staat te wachten voor de ingang van de bibliotheek. Als de deuren open gaan, rennen ze naar binnen en gooien ze handdoeken over de plekken. De campagne is gedeeld op de Facebook pagina van TU Delft Library.

2. Een alternatief

Nadat ingespeeld is op het lichtelijke ongemakkelijke gevoel van onnodig lang een plek bezet houden, is een vervolgstap het aanbieden van een alternatief. Geen regels en geen nadelige gevolgen maar een simpel sociaal gebaar. Studenten die langer dan een uur hun plek verlaten, kunnen deze kaart neerleggen om andere studenten uit de brand te helpen.

Extra leuk: met lokale materialen (#supportyourlocals) hebben leerlingen van het Praktijkonderwijs in Zutphen de parkeerkaarten geproduceerd. Voor hen was het leuk om een keer iets anders te doen en de kaarten hebben hierdoor een verhaal. Lees hier meer

STAP 4 | DE RESULTATEN

De bibliotheek is een populaire plek onder studenten. Gemiddeld is 97% van de plekken bezet gedurende de dag, in de avond loopt dit iets af en is 85% van de plekken bezet. Van de bezette plekken zien we dat ongeveer 31% gereserveerd wordt door studenten. Persoonlijke eigendommen zoals notitieboekjes en pennen worden achtergelaten bij het verlaten van de plek zodat ‘hun’ plek nog steeds vrij is bij terugkomst. Ons doel was om deze studenten te motiveren de plek beschikbaar te maken voor mede studenten door het gebruik van de towelcard. De enige vraag die er nu nog toe doet: heeft het gewerkt? 

Hoe werd het onderzoek gedaan?

Tijdens de eerste tentamenperiode van 2016 onderzochten we het effect van de towelcard. De eerste week diende hierbij als controleweek en de tweede week als interventie week waarbij de towelcard voor het eerst werd geïntroduceerd. De introductie vond plaats door de filmopname van de campagne in de TU Delft library waarbij de towelcards werden uitgereikt aan de studenten en promotie van de towelcard op social media.

Elk kwartier werd in beide weken het aantal (1) vrije plekken, (2) bezette plekken en (3) onnodig bezette plekken geteld.  Tijdens de tweede week werd ook het aantal (4) vrije plekken met een towelcard en (5) bezette plekken met een towel card geteld (plekken met studenten die gebruik maakten van de towelcard). De ruimtes waarin de tellingen plaatsvond was de glazen hal (meest populaire studieplek) en de computer plekken in de algemene hal. Er zijn 138 plekken in de glazen hal en 24 computer plekken.

Wat was het effect van de towelcard?

We analyseerden het effect van de kaart op het aantal beschikbare plekken en zagen dat er inderdaad meer vrije plekken waren in de week van de towelcard. Voor de glazen hal nam het aantal vrije plekken toe van 4% naar 12% (p < .001). Bij de computerplekken zagen we het aantal vrije plekken stijgen van 4% naar 13% (p < .001).

Wanneer we kijken naar het aantal onnodig bezette plekken, zien we een significante afname: van 16% onnodig bezette plekken in de controleweek naar 11% in de towelcard week (p = .009).

Toename vrije plekken

  • Controle groep 4%
  • Towel card 13%

Afname onnodig bezette plekken

  • Controle groep 16%
  • Towel card 11%

%

toename vrije plekken tijdens lunch

Maakt tijdstip of dag van de week nog uit?

Het effect van de towel card was gelijk voor alle dagen van de week, maar het tijdstip was wel een moderator. De resultaten laten dan zien dat er een minimale toename van vrije plekken in de ochtend is (1%, p=.004). Tijdens de lunch vonden we echter een grotere toename. Voor de glazen hal nam het aantal vrije plekken toe met 13% (p < .001). Bij de computerplekken zagen we het aantal vrije plekken ook toenemen met 13% (p < .001).

In de middag nam het aantal vrije plekken in de glazen hal toe met 4% (p < .001) en het aantal computerplekken met 8% (p = .005). In de avond nam het aantal vrije plekken in zowel de glazen hal als de computerplekken toe met 8% (p = .011 en p = .032).

Ook het percentage onnodig bezette plekken nam af tijdens de lunch: bij de computerplekken zagen we een afname van 21% (p = .032).  Tijdens de middag en avond werd er 8% minder onnodig bezet bij de computerplekken (p=.031).  Bij de glazen hal zagen we ook grote percentuele verschillen maar waren deze helaas niet significant. In de ochtend zagen we een afname van 9% (p=.133) en in de middag een afname van 16% (p=.144). Mede door de kleine groepsgrootte en grote spreiding zijn dit geen significante verschillen. Meer onderzoek is nodig om inzicht te krijgen in het daadwerkelijke effect van de towelcard op het onnodig bezet houden van plekken.  

%

afname onnodig bezette plekken tijdens lunch

ANALYSE ENQUETE

Naast de gedragsmeting, deden we ook een kwalitatieve meting. Wat vonden de studenten nou eigenlijk van de towel card? Achtendertig personen namen deel aan de enquête waarvan 28 mannen en 15 vrouwen. Twee deelnemers vielen niet binnen de doelgroep (studenten) en zijn daarom niet meegenomen in de analyse. Eén persoon heeft niet alle items ingevuld en werd daarom ook uitgesloten van de analyse. De uiteindelijke verdeling kwam daardoor uit op 25 mannen en 15 vrouwen. De gemiddelde leeftijd was 22,7 jaar variërend van 18 tot 27. De meeste studenten zaten in het derde studiejaar.

Schamen studenten zich voor het onnodig bezet houden van plekken?

83% van de studenten geeft aan af en toe of vaker een plek in de bibliotheek bezet te houden. 31% van de studenten schaamt zich hier behoorlijk of compleet voor, terwijl slechts 6% zich er nooit voor schaamt. Uit de enquête blijkt echter niet dat er een verband bestaat tussen de frequentie waarop men een plek bezet houdt en de schaamte die men daarbij ervaart. Tussen mannen en vrouwen zagen wij een verschil in de mate waarin zij zich schamen (vrouwen schamen zich meer), al was deze in de analyse niet significant.

83% van de studenten houdt weleens onnodig een plek bezet, 31% schaamt zich hier behoorlijk of compleet voor.

Gebruiken studenten de towel card?

Maar liefst 60% van de studenten geeft aan de towelcard tenminste één keer of vaker te hebben gebruikt. Uit de gedragsanalyse bleek dat er gemiddeld op 4% van de plekken een towelcard lag. Bovendien verwacht 94% van de studenten dat anderen de towelcard ook minstens één keer of vaker gaan gebruiken. 49% denkt dat de towelcard het probleem grotendeels of helemaal oplost. Slechts 6% van de studenten verwacht dat de towelcard helemaal niet helpt. Deze verwachting stond los van het daadwerkelijke gebruik van de towelcard door de deelnemers. De ervaren schaamte bleek wel samen te hangen met de verwachting dat de towelcard een oplossing is voor het probleem. Het verband is positief en klein maar geeft wel aan dat schaamte een trigger kan zijn om de towelcard te gaan gebruiken (p < .05).

%

Perentage studenten dat de towelcard gebruikt

Gemiddelde cijfer

Welk cijfer krijgt de towel card?

De meeste studenten gaven een 7 aan het idee, variërend van 2 tot 10, met een gemiddelde van 7.4. Dit cijfer bleek niet samen te hangen met het gebruik van de towelcard door de deelnemers, in hoeverre ze verwachten dat anderen hem zullen gebruiken of de schaamte die men ervaart bij het bezet houden van een plek. Er bestaat wel een sterke positieve relatie tussen de verwachting of de towelcard een oplossing voor het probleem is en het cijfer dat men geeft (p < .001). Een mooie bevestiging dat men het idee niet alleen leuk vindt, maar ook daadwerkelijk functioneel. Hieraan ondersteunend vonden we ook een medium en positief verband tussen de mate van oplossend vermogen en de verwachting dat anderen de towelcard gaan gebruiken.

{

“It is a fantastic idea! My experience is that thanks to the towel cards i was able to have an already taken pc and use it while the claimer was having his/her lunch/hammam/break/discussion/fight etc…”
Reza Nejad

“Ben heel benieuwd naar de bevindingen!”
Hanneke Bor

“Goed idee!”
Janneke Kromkamp

“That is cool yo!”
Hemant