Gemeenten laten kans liggen om afvalscheiding te stimuleren!

#GratisAdvies

In deze nieuwe rubriek #GratisAdvies geven we ongevraagd advies. Gewoon omdat we dat leuk vinden! Als je met een Gedragsveranderingsbril naar de wereld kijkt zie je voortdurend kansen. Om beurt geeft een van onze teamleden gratis advies naar aanleiding van iets dat ze gezien of gehoord hebben. Deze keer: Gemeenten laten kans liggen om afvalscheiding te stimuleren en drie concrete tips.

Eind februari heb je het jaarlijkse aanslagbiljet ontvangen van de Gemeente. Ook dit jaar was de brief zoals we gewend zijn: degelijk en informerend. Niets mis mee, toch? Behalve wanneer je je bedenkt dat hier een kans ligt om die 7,7 miljoen huishoudens in Nederland een Duwtje te geven naar meer afvalscheiding! Nederlanders produceren ieder jaar zo’n 500 kilo afval per persoon en een derde daarvan belandt nog onnodig in de verbrandingsoven (Bron: Milieucentraal). Verminderen en hergebruik van afval bespaart (schaarse) grondstoffen, energie en geld. Die brieven worden toch al verstuurd, dus waarom zouden Gemeenten deze kans niet benutten?

Een aantal jaar geleden ontdekte ik op de eindafrekening dat onze grijze container iedere maand aan de weg had gestaan. Iedere maand, dat leek me wat veel. Ik ontdekte dat mijn vriend (ja, hij zet inderdaad het afval buiten) niet keek of de container vol was, maar deze aan de weg zette als het er tijd voor was. Mijn vriend is wat minder ‘groen’ dan ik, dus met een verhaal over het effect op het milieu kwam ik niet ver. Dat we ieder jaar €100 euro met die containers weggooiden, hielp wel. Ondertussen is het bij ons thuis een sport geworden om het aantal grijze containers aan de weg zo laag mogelijk te krijgen. Dit jaar een topscore: slechts 2 keer! Weet jij eigenlijk hoe vaak je de container (of zak) aan de weg zet? Als je niet weet welk gedrag je vertoont, is de kans klein dat je het verandert. Feedback is een vorm van belonen en motiveert mensen om het beloonde gedrag uit te voeren. Daarom 3 tips om dit concept toe te passen in de brieven van de gemeente.

LIZA LUESINK

DIRECTEUR, DUWTJE

TIP 1: MAAK CONCREET

De overheid heeft vaak de neiging om abstract en formeel te beschrijven. Effectiever is om letterlijk te schrijven welk gedrag je wil zien, bijvoorbeeld:

  • “12 afvalstoffen-aanbiedingen”  vervangen door “12 keer de grijze container aan de weg gezet”
  • “Totaal €95” aanvullen met: Iedere keer dat u de container aan de weg zet, gooit u €7,50 weg. Met het scheiden van afval kunt u volgend jaar tot €95 besparen. (dit noemen we het verliesframe: we reageren sterk bij dreigend verlies)
  • Voeg concreet advies toe om beter afval te scheiden. Een voorbeeld: “bestel een nee-nee sticker, dat scheelt ruim 1700 folders per jaar!”

TIP 2: LAAT ZIEN WAT DE BUREN DOEN

We kijken vaak naar anderen om te zien wat de bedoeling is. Sociale bewijskracht is zelfs sterker dan het benoemen van gevolgen voor het milieu of de portemonnee bleek uit onderzoek naar hergebruik van handdoeken in hotels en energiebesparing.

Een algemene manier om sociale bewijskracht toe te passen is door te schrijven dat de meeste (of steeds meer) mensen in de gemeente de container slechts aantal keer aan de weg zetten. Hoe meer deze mensen op ons lijken, hoe sterker het effect op ons gedrag (principe van sympathie). Een advies is om inzicht te geven hoe vaak de container buiten gezet wordt door vergelijkbare huishoudens in de buurt.

TIP 3: GEBRUIK SPELELEMENTEN

Ook nu we volwassen zijn willen we stiekem nog graag spelen. Een bekend voorbeeld is de Efteling afvalbak van Hollebolle Gijs met zijn “Papier hier… Dank u wel!” of het netje langs de weg waar je blikjes en lege flesjes in kunt gooien.

In de brief is een manier om met primaire kleuren aan te geven hoe het huishouden ervoor staat: rood als je te weinig afval scheidt en groen als je goed bezig bent. Daarbij kun je ook gebruik maken van levels en badges: hoe beter je je afval scheidt hoe hoger je kunt scoren. Meer lezen over Gamification kan op onze speciale pagina!

SPECIALE GAMIFICATION PAGINA